Kapat
© 2016 · Sosyal Galaksi Hakkımızda · Editör Başvurusu · İletişim ·

Karşınızda ileri teknoloji ile klonlanan ilk maymunlar: Zhong Zhong ve Hua Hua

Yazımızı okumadan önce bilmeniz gerektiğini düşündüğümüz bazı kavramlar;

Blastokist : Embriyo gelişimi süresince embriyonik hücrelerin oluşturduğu ortası sıvı ile dolu hücresel yapı.

Makak : Güney Asya’nın hemen her yerinde, kimi türleri Cezayir ve Fas’ta bulunan, laboratuvarlarda deney hayvanı olarak yararlanılan, kuyruklu, küçük bir maymun.

Fibroblast : Bağ dokunun temel hücresi olup şekli yassı uzun ve ovaldir. 1-2 çekirdekli olabilir, sitoplazması uzantılıdır ve her hücre gibi organizmada çok önemli görevleri vardır. Bunlar içinde en önemlisi hücrelerin içinde bulunduğu yapıyı oluşturmaktır.

   Çinli bilim insanları yeni bir dünya ilanı ile açıklamaya başladılar. Somatik hücreli çekirdek aktarımını (SCNT) kullanarak primatları başarıyla klonladılar. Hatırlarsanız aynı teknik ile 1996'da ilk memeli koyun Dolly klonlanmıştı.
   Yeni klonlanan arkadaşlar genetik olarak aynı, uzun kuyruklu makakların bir çifti. Klonlanan maymunların isimleri 8 ay önce doğan Zhong Zhong ve 6 ay önce doğan Hua Hua. Bu maymunlar klonlanan ilk maymunlar değiller. Bu şeref, 1999'da Oregon'da embriyo bölme yöntemiyle klonlanmış bir Rhesus maymunu Tetra'ya kadar gider. Bu yöntemin uygulanması daha kolay olsa da bazı kısıtlamalar içeriyor. Bu klonlanan maymunlar daha gelişmiş bir teknik olan somatik hücreli çekirdek aktarımı (SCNT) yöntemi kullanılarak başarıyla klonlanmıştır. Ancak tahmin edebileceğiniz üzre bu hiç kolay değil.
   Kıdemli yazar Qiang Sun'ın bu konu hakkındaki yorumu ise şu şekide,

"Birkaç farklı yöntem denedik, ancak birisi çalıştı. Bir maymunu başarıyla klonlamak için bu yolu bulmadan önce çok başarısızlıklar yaşadık."

   Yöntemin adı embriyo bölme. Tam olarak kulağa nasıl geliyorsa öyle bir yöntem. Bir rahmin içinde oluşan tek yumurta ikizleri süreciyle aynı süreç yaşanıyor. Tek fark yapay olarak yürütülen bir süreç, aynı zamanda çiftlik hayvanlarında yardımla üreme için sıklıkla kullanılan bir tekniktir. Bununla birlikte, en fazla dört genetik olarak aynı kardeş üretebilir(Dördüz).

   Buna karşılık, SCNT'yi kullanarak bir klon oluşturmak için, bir yumurta hücresinin çekirdeğini, başka birinin DNA'sını içeren somatik hücre çekirdeğiyle değiştirmeniz gerekir. Dolly'den beri, gelişen teknoloji Çinli araştırmacıların domuz klonlanmasına yardımcı olacak robotlara erişebilmesine imkan sağladı.
   Fakat SCNT, genetik olarak aynı hayvanların embriyo bölünme yöntemine nazaran daha büyük bir popülasyon üretebilmesine rağmen, önceki rhesus maymunu klonlama denemelerinde kullanılan teknikte embriyoların blastokist aşamasına geçmeme eğiliminde olduğunu keşfetmişlerdi.
   Çinli ekip, DNA'da epigenetik değişikliklerin önlendiğini gösteren daha önceki çalışmalara yöneldi (kimyasal değişiklilerin bir dizi olayı nasıl etkilediğini ifade etmek için) ve diğer klonlanmış embriyoların hayatta kalma şansını artırdı.
   Gelişim gösterilmişti ancak bazı şeylerin olmaması gerekiyordu. Fetüsün, yumurta hücresindeki yetişkin donör hücreleri kullanarak fetüsü tekrar alabilmesine rağmen denekler doğumdan kısa bir süre sonra ölüyorlardı.
   Sonuçta fetal(cenin) dokudaki hücreleri kullanarak başarılarıya bir adım daha yaklaştılar. Zhong Zhong ve Hua Hua, bir makak fetüsünün bağ dokusundaki hücrelerle aynı fetal fibroblastları kullanılarak klonlandı.

   Bu olay genetik olarak özdeş maymun popülasyonlarını araştırmak için değerli bir kazanç olacaktır.
   Bir etkinliğin veya ilacın etkilerini daha doğru bir şekilde tanımlamak için ikizlerin kullanıldığını muhtemelen duymuşsunuzdur. Astronot Scott Kelly ünlü bir örnektir. Bir yıl boyunca uzayda kaldıktan sonra Kelly'nin vücudunda ne gibi değişiklikler olduğunu anlamak için ikiziyle kıyaslama yapılır. Bunun nedeni, insanların vücutlarının kişilere nasıl yanıt verdiği kişiden kişiye değişebilir ve genetik olarak aynı kişilerin daha doğru bir kontrol sağlama olasılığı daha yüksektir.
   Sun, ''Bu ek modellerle incelenebilen primat biyolojisi hakkında birçok soru işareti var. Siz manipüle ettiğiniz gen haricinde aynı genetik kökenden klonlanmış maymunlar üretebilirsiniz. Bu sadece genetik temelli beyin hastalıkları için değil aynı zamanda kanser, bağışıklık veya metabolik bozukluklar için gerçek modeller üretecek. Ve klinik kullanım öncesinde ilaçların tesirlerini test etme imkanı sağlayacak'' dedi.
   Primatların deneysel kullanımı, dünyanın birçok yerinde tartışma konusudur. Avrupa'da bu olay hukuki olarak şöyle revize edilmiştir: Eğer bir yerde başka bir seçenek yoksa izin verilebilir. Ve bazı bölgelerde derecelendirme usulü ile yasaklar çeşitlendirilmiştir.
   Yine de, insanlara genetik olarak yakınlıkları, zekaları ve sosyal dinamikleri nedeniyle insan olmayan primatlar, biyomedikal araştırmalar için hayati öneme sahiptir.
   ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü, Çin Bilimler Akademisinin izlediğini söylediği araştırma hayvanları için uluslararası kurallar belirledi. Bu sayede Zhong Zhong ve Hua Hua sorunsuz, sağlıklı bir şekilde büyümeyi sürdürüyorlar. Her ikisi için de zihinsel ve bedensel gelişimlerinin yakından takibi bir süre daha devam edecek gibi görünüyor.
   Araştırmacılar tekniğin geliştirilmesi üzerinde çalışıyor ve akademi önümüzdeki aylarda daha fazla klonlanmış makakların doğumunu bekliyor.

   Ekibin araştırması Cell Press dergisinde yayınlandı. Klonlanan maymunların videosunu izlemek isteyenler için video aşağıdaki ektedir.