Kapat
© 2016 · Sosyal Galaksi Hakkımızda · Editör Başvurusu · İletişim ·

İnsanın Evrimi, Ağaçlardan Karaya İniş: Bipedalizm

Bipedalizm'in insan evrimindeki önemi nedir ve insana ne gibi katkılar sağlamıştır? Gerçekten de bizi insan yapan önemli bir özellik olarak sayılabilir mi?

Öncelikle bipedalizmin tanımını yapalım. Bipedalizm, organizmaların iki bacak üzerinde yaptığı hareketin şekline verilen isimdir.

İlk insanlar yani atalarımız ağaçlarda yaşayan primatlardı. Bizleri bugün onlardan farklı yapan bir çok özellik bulunmaktadır, ilk akla gelenleri  dik yürüme, bilişim evrimi, ateşin kullanımı, beyin kapasitesinin artması,  gibi özelliklerdir. Bunlardan ilki ve belki de en önemlisi bipedalizm insanın öncüllerinin ağaçlardan yere inerek kusurlu da olsa ağaçta yaşamayı bırakmaya başlamaları, ilk homininleri iri kuyruksuz maymunlardan ayırmıştır. Bu durum uzunca bir süreç sonucunda meydana gelmiştir.
Ufak ve hızlı olmayan öncül insanlar muhtemelen yırtıcılardan korunmak için ağaç yaşamına da devam etmişlerdir. Ancak yumru, kök vb besinleri toplamak için yere inmiş olmaları muhtemeldir. Özetle dik yürüme özelliği kısa sürede gerçekleşmemiş yavaş ve uzun süreçte günümüz insanına kadar gelmiş ve hala devam etmektedir.

 

Peki dik yürüme neden önemlidir?

Dik yürüme özelliği bizim için bel ağrıları, fıtık vb rahatsızlıklar getirse de faydalarının daha fazla olduğu su götürmez bir gerçektir. Dik yürüme insan yaşamında farklı bir yaşam tarzı ortaya çıkarmıştır. Bu yaşam tarzı savanlık ve açık çayırlık alanlarda geleneksel olarak uyum sağlama özelliğini kazandırmıştır.
Bipedalizm ile ayağa kalkan insan gebelik döneminde yer çekimi yüzünden erken doğum yapmaya başlamış ve bu da insanın beynin evrimi açısından önemli bir noktanın doğuşuna sebebiyet vermiştir. İnsan yavrularının anne karnında değil de doğumdan sonra beyinlerinin büyümesine olanak sağlamıştır ve bununla doğru orantılı olarak primatların zaten var olan uzun süreli ebeveyn bakımı sayesinde seçilim hayatta kalan ve sürekli büyümeye odaklanmış bir nesil yaratmıştır.
Bipedalizm seslendirme ve dil açısından kolaylık sağladığı düşünülmektedir.Maymunlardan daha aşağıda yer alan gırtlağa imkân verir ve daha büyük dil kapasitesi ortaya çıkmasını sağlar. Yine nefes alma kalıbındaki farklılıklarda ses üretiminde farklılıklar oluşturur. Bipedalizmin ortaya çıkışı ile kafadaki kan damarlarındaki hidrostatik basınç özellikleri değiştiğinden, kan damarlarında yeniden bir yapılanma ortaya çıkar.

Yararlanılan kaynaklar: Smithsonianmag, Evrimsel Antrolopoloji,  Evrim ağacı, Biology.stackexchange